Zimowanie, czyli okres spoczynku (dormancja), to jeden z najważniejszych i budzących najwięcej obaw etapów w uprawie roślin owadożernych. W naturalnym środowisku wielu z tych fascynujących drapieżników zima oznacza spadek temperatury i skrócenie dnia. Aby rośliny te mogły zdrowo rosnąć, kwitnąć i wytwarzać imponujące pułapki w kolejnym sezonie, musimy im zapewnić warunki zbliżone do naturalnych.
Które gatunki wymagają zimowania?
Zanim zaczniesz przygotowywać swoje kolekcje do zimy, musisz wiedzieć, które gatunki tego bezwzględnie potrzebują. Brak okresu spoczynku u roślin strefy umiarkowanej prowadzi do ich wycieńczenia, słabego wzrostu, a z czasem do śmierci.
Sygnały, że roślina przygotowuje się do snu
Kliknij i zobacz jak to wygląda dla poszczególnych roślin. Gdy zaobserwujesz te objawy (zazwyczaj w październiku), to znak, że nadszedł czas na przeniesienie roślin na zimowisko.
Muchołówka
- Zahamowanie wzrostu: Nowe liście rosną znacznie wolniej i są mniejsze.
- Zmiana wyglądu: Muchołówki wypuszczają krótkie, szerokie liście przylegające do podłoża (tzw. liście zimowe).
- Czernienie i obumieranie starych pułapek: To naturalny proces – roślina odrzuca stare struktury, aby oszczędzać energię.
- Mniejsze zapotrzebowanie na wodę: Zauważalnie roślina “pije” dużo mniej wody niż w trakcie sezonu wzrostowego
Kapturnica
- Zatrzymanie wzrostu: Wzrost nowych kapturów ograniczony jest prawie do zera.
- Wytwarzanie liści asymilacyjnych (fyllodiów): Kapturnice przestają tworzyć kaptury łowne, a zamiast nich wypuszczają płaskie, mieczowate liście służące wyłącznie do fotosyntezy.
- Brązowienie i obumieranie starych kapturów: Starsze kaptury robią się coraz bardziej brązowe i finalnie obumierają.
- Mniejsze zapotrzebowanie na wodę: Zauważalnym jest, że roślina potrzebuje dużo mniej wody, a samo podłoże dużo dłużej przesycha.
Rosiczka
- Wstrzymanie wzrostu: Wzrost nowych liści zostaje totalnie zatrzymany
- Obumarcie części naziemnej
- Pąki przetrwalnikowe: Rosiczka wytwarza ciasno zwinięte pąki śpiące tuż nad powierzchnią ziemi.
- Mniejsze zapotrzebowanie na wodę: Zauważalnym jest, że roślina potrzebuje dużo mniej wody, a samo podłoże dużo dłużej przesycha.
Tłustosz
-
Hibernakulum: Zamiast rozety liści, roślina tworzy pąk przetrwalnikowy, zwany hibernakulum. Jest to bardzo mały, ciasno zwinięty, twardy pączek w kolorze zielonym, żółtawym lub lekko brązowym, leżący tuż przy samej powierzchni ziemi.
-
Redukcja korzeni: Często na czas zimy roślina traci również większość swoich cienkich korzeni, zakotwiczając się w podłożu zaledwie kilkoma grubszymi włoskami. Letnie liście całkowicie obumierają.
Rośliny owadożerne trzymane w domu - co z zimowaniem?
Rośliny owadożerne wymagające zimowania, które trzymamy na parapetach w swoich mieszkaniach również powinny mieć możliwość przejścia okresu spoczynku. W Internecie możemy przeczytać, że niektórzy tego nie robią i rosną ładnie, jednak są to przypadki okazyjne i częściej niestety brak odpoczynku odbija się bardzo złą kondycją rośliny w następnym sezonie.
W przypadku roślin parapetowych będą one częściowo czuły, że zbliża się okres zimowania (coraz mniej słońca), ale nie będą mogły się do niego w pełni przygotować z powodu zbyt wysokiej temperatury w mieszkaniu. W takim przypadku roślinę należy albo wystawiać na warunki sprzyjające przygotowaniom (otwierać okno, wystawić na zewnętrzny parapet) albo etapami przenosić do miejsca zimowania. Oba te przypadki należy wykonywać stopniowo, sukcesywnie zwiększając czas spędzania roślin w danym miejscu.
Ograniczenie podlewania podczas przygotowań
Jak możesz zauważyć, każda z tych roślin podczas przygotowań do spoczynku ogranicza swoje zapotrzebowanie na wodę. Warto w trakcie okresu przejściowego zmniejszyć im ilość i intensywność podlewania i uważać na choroby grzybowe.
Kiedy rozpocząć proces zimowania?
Nie ma jednej, idealnej daty w kalendarzu. Proces ten jest ściśle uzależniony od warunków świetlnych i temperaturowych, ale w naszej szerokości geograficznej najlepszym momentem na rozpoczęcie przygotowań jest przełom października i listopada.
Kluczowym wyzwalaczem nie jest sama temperatura, lecz i fotoperiodyzm – skracający się dzień. Kiedy słońca jest mniej, roślina naturalnie zwalnia metabolizm.
Przeniesienie roślin w miejsce spoczynku najlepiej zrobić, kiedy temperatura na zewnątrz będzie już zbliżała się do dolnej granicy 0 stopni.
Jak prawidłowo przeprowadzić zimowanie?
O tym we wpisie już wkrótce


